Tag Archives: က်န္းမာေရး

Computer Keyboard တခုတြင္

ကြန္ပ်ဴတာတစ္စံု ရွိ Keyboard မွာ Office တခုရဲ ့အမ်ားသံုး Toilet ထက္ ၅ ဆ ပိုညစ္ပတ္ပါသတဲ ့။
မယံုမရွိၾကပါနဲ ့။ London National Laboratory တစ္ခုရဲ ့တိက်ေသခ်ာေသာ သုေသသန လုပ္ေဆာင္ခ်က္တစ္ခုကေန ရရွိလာတဲ ့Reslut တစ္ခုပါ၊
Computer တခုရဲ ့ Keyboard တခုတြင္ Bacteria သန္းႏွင့္ခ်ီျပီး ေပါက္ဖြား ရွင္သန္ႏူိင္ေၾကာင္း ေလ့လာေတြ ့ရွိရသည္။

ထို Bacteria မ်ားသည္ လူတို ့အား အစာအဆိပ္သင့္ျခင္း (ဗိုက္ထဲတြင္မအီမသာျဖစ္ ျပီး ၀မ္းေလ်ာျခင္း ) မွ အစ ေသေစႏူိင္ေလာက္သည့္ ေရာဂါ မ်ား အထိ ျဖစ္ပြား ပ်ံ ့ႏွံ ့ေစႏူိင္သည္။

ျပီးခဲ ့သည့္ မၾကာေသးမီ ကာလက ရန္ကုန္ျမိ ု့တြင္ လူမသိသူမသိ အျဖစ္အပ်က္ေလးတစ္ခုျဖစ္ပ်က္ခဲ ့သည္။
တျခားေတာ့ မဟုတ္ပါ Computer Keyboard မွ Bacteria မ်ားက ေမြးကင္းစကေလးငယ္ တစ္ဦးကို ဆံုးပါးသြားေစခဲ ့သည္။

အေဖျဖစ္သူက Computer Programmer – တေနကုန္ Computer ေရွ ့တြင္ အလုပ္ရႈပ္ေနသူ ရံုးကျပန္လာတိုင္း လုပ္ေလ့လုပ္ထရွိသည့္ အက်င့္ေလးတစ္ခုက သားေလးကို ခ်ီျပီး နမ္း တတ္သည္။

ကေလးက ေမြးကင္းစ (Baby ) ေလး ။ ၁၀ ရက္သားခန္ ့သာရွိေသးသည့္ တအားႏုနယ္သည့္ကေလးေလးေပါ့။

သိပ္မၾကာ ကေလးက ဖ်ားျပီး ခႏၵာကိုယ္တစ္ခုလံုးနီရဲ ေရာင္ရမ္းလာကာ ေဆးရံုတက္ရက္သည္။ ဆရာ၀န္မ်ားက ေမြးကင္းစကေလးပိုး၀င္ေရာဂါ(Neonatal Sepsis) ဟုဆိုသည္။ ၂ ရက္ေျမာက္ ေဆးရံုေပၚတြင္ ကေလးမွာ ေသသြားရွာသည္။

မိဘေတြက လည္း ဘယ္ေနမလဲ။ သူတို ့ကေလး ဘယ္လို ေသရသလဲ ?
အေၾကာင္းအရင္းကိုရွာသည္။ မိခင္ျဖစ္သူမွာ ကေလးကို ႏူိ ့တိုက္သည္ မွအပ တျခားအခ်ိန္တြင္အထိအေတြ ့နည္းသည္။
ႏိူ ့တုိက္ေကြ်းသည့္အခ်ိန္တြင္လည္း တကယ္ ့သန့္သန္ ့ရွင္းရွင္း စနစ္တက်ရွိလွသည္။ တျခားထိေတြ ့သူမွာ အေဖျဖစ္သူသာလွ်င္ရွိေတာ့သည္။
တေနကုန္ရံုးမွာ အလုပ္လုပ္ ျပန္ေရာက္ေရာက္ခ်င္း လက္ေတာင္မေဆးပဲ ကေလးကုိ ခ်ီ ျပီးနမ္း ရွုတ္တတ္သည့္အေဖ ။ သူ ့ကိုသူ သံသယ၀င္ျပီး
သူငယ္ခ်င္းျဖစ္သူ ဆရာ၀န္၏ အကူ အညီျဖင့္ ဓာတ္ခြဲ ခန္း တစ္ခု တြင္ သူ ့လက္မွာ ရွိတဲ ့Bacteria ေတြကို Culture လုပ္ၾကည့္ေတာ့ ေတြ ့လိုက္ရသည္မွာ သူ လက္တြင္ ကပ္ျငိေနသည့္ Bacteria က အမ်ိဳးေပါင္း မ်ားစြာပင္။ ထို Bacteria ေတြ က ႏုနယ္သည့္ (immature baby) ေလး ကို ေသသြားေစခဲ ့ရေလသည္။

ထို ဥပမာေလးကို သင္ခန္းစာယူ ျပီး Computer သံုးျပီးတိုင္း လက္ကို ဆပ္ျပာ ျဖင့္ ေသခ်ာစြာေဆးေၾကာၾကပါ။
ဒီေန ့ေခတ္တြင္ အင္တာနက္ဆိုင္ေတြမ်ားျပားလာျပီး ထိုဆိုင္မ်ားရွိ စက္မ်ားမွာ လူတန္းစားေပါင္းစံု ကသံုးစြဲေနၾကေတာ့ ညစ္ပတ္မွာက အေသအခ်ာပင္။
ထို ေၾကာင့္ မည္သူ မဆို Computer သံုးျပီးတိုင္းလက္ေဆးသည့္အက်င့္ကို ဂရုတစိုက္လုပ္ေဆာင္သင့္သည္။ တစ္ခ်ိဳ ့အင္တာနက္ဆိုင္ေတြ ရဲ ့သန္ ့စင္ခန္းေတြမွာ လက္ေဆးရန္စနစ္တက်လုပ္ထားေပးသည္မ်ားရွိသည္။
ဆိုင္တိုင္းမွာလည္း လုပ္ထားေပးသင့္သည္။

ျမန္မာႏူိင္ငံ မွာရွိေနသည့္ Foreigner အမ်ားစုမွာ Hand Sanitizer ေခၚ Spray ဘူးေလးမ်ားေဆာင္ထားၾကသည္။
သူတို ့အင္တာနက္ဆိုင္မွာ သံုးျပီးတိုင္း လက္ကို Hand Spray ျဖင့္ သန္ ့စင္ၾကသည္ကိုေတြ ့ဖူးသည္။
ထိုနည္းကေတာ့ ပို ျပီးေကာင္းသည္။ ေရကိုင္စရာမလို ဆပ္ျပာကိုင္စရာမလို ပဲ သန္ ့စင္ႏိူင္သည္။
ထိုကဲ့သို ့ ပစၥည္းမ်ိဳးကို မသံုးႏူိင္ရင္ေတာင္မွ ဆပ္ျပာႏွင့္ ေသခ်ာစြာေဆးေၾကာသင့္သည္။

သင္တို႔၏လက္ကိုသန္ ့ရွင္းစင္ၾကယ္စြာထားျခင္းျဖင့္ သင္တို ့ဘ၀ေတြပိုျပီး လွပသာယာႏူိင္ၾကပါေစ။

email မွရရွိထားေသာ က်န္းမာေရး သတင္းေလးပါ။

ေလၿဖတ္ၿခင္း ကို အနိုင္ယူပါ။

ေလျဖတ္ျခင္းဟာ ဦးေႏွာက္ၾကြက္သားေတြကိုေထာက္ပံ့ေနတဲ့ေသြးေၾကာ ေပါက္ျခင္း(သို ့)ပိတ္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ရပါတယ္။

ေလျဖတ္ျခင္းရဲ ့ ဆိုးက်ိဳးေတြေနာက္ဆက္တြဲေတြကို အားလံုးသိၾကမွာပါ။ လူတစ္ေယာက္ဟာ ပံုမွန္မသန္စြမ္းေတာ့ဘဲ အိပ္ရာေပၚမွာေနသြားရဖို ့မ်ားပါတယ္။ အိပ္ရာေပၚမလဲေတာင္ ပံုပ်က္ပန္းပ်က္နဲ ့ အသက္ရွင္သြားရမွာပါ။ ျဖစ္ျပီးမၾကာခင္မွာလဲ အသက္ဆံုးနိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ေလျဖတ္မွန္းသိျပီး ခ်က္ခ်င္းကုနိုင္ရင္ဖို ့ ေအာက္ပါရိုးရွင္းတဲ ့ အခ်က္ကေလးေတြကို မွတ္ထားေစခ်င္ပါတယ္။

ၿဖစ္ရပ္တစ္ခု။
ဧည့္ခံပြဲတစ္ခုမွာ ကြ်န္ေတာ္  သူငယ္ခ်င္းမတစ္ေယာက္ဟာ ခလုတ္တိုက္ျပီး လဲက်သြားပါတယ္။ အားလံုးကေဆးရံုကားေခၚေပးမယ္လုပ္ေတာ့ သူမက ဘာမွမျဖစ္ပါဘူး ၊အုတ္ခဲကိုခလုတ္တိုက္မိလို ့ လဲသြားတာပါလို ့ေျပာျပီး စားစရာဆက္စားပါတယ္။ သူမၾကည့္ရတာ မူပ်က္ေနတယ္ထင္ရေပမယ့္ ဧည့္ခံပြဲျပီးတဲ ့အထိေနသြားပါတယ္။
ညက်မွ သူ ့အမ်ိဳးသားလွမ္းဖုန္းလို ့ ကြ်န္ေတာ္တို ့သိလိုက္ရတာက သူမကို ညေန ၆ နာရီမွာေဆးရံုတင္လိုက္ရျပီး ဘာမွမလုပ္ရေသးခင္မွာပဲ ဆံုးသြားျပီဆိုတာပါပဲ။ တကယ္၀မ္းနည္းစရာေကာင္းတဲ ့ အျဖစ္ပါ။
တကယ္ေတာ့ – သူမဟာဧည့္ခံပြဲမွာကတည္းက ေလျဖတ္ျခင္းကို စတင္ခံစားခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္။ ေဘးနားကလူေတြကသာ ေလျဖတ္ျခင္းရဲ ့ လကၡဏာေတြကို  ခြဲျခားသိနိုင္ခဲ ့မယ္ဆိုရင္ သူမဟာဒီေန ့ထိလူ ့ေလာကမွာရွိေနဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခ်ိန္မီွ သိနုိင္မယ္ဆိုရင္
ဦးေႏွာက္နဲ ့ အာရံုေၾကာ အထူးကုဆရာ၀န္ၾကီး တစ္ေယာက္ကေတာ့ ေလျဖတ္တယ္လို ့ သိသိရျခင္း ၃ နာရီအတြင္းလူနာဟာ ဆရာ၀န္နဲ ့ေတြ ့ခြင့္ရမယ္ဆိုရင္ ျပန္ေကာင္းနိုင္ပါတယ္လို ့ ေျပာပါတယ္။

ေလျဖတ္တာလို ့ခ်က္ခ်င္းစမ္းသပ္ အတည္ျပဳနိုင္ပါမယ္ ဆိုရင္ –
ၿဖစ္ၿဖစ္ခ်င္း အနည္းဆံုး ၃ နာရီအတြင္းမွာ လူနာကို ေဆးကုသမွဳ ခံယူေစနိုင္ရင္ -

အေၿခအေနေတြ အမ်ားၾကီးေကာင္းလာနုိင္ပါတယ္

ေလျဖတ္ျခင္းရဲ ့ ရုတ္တရက္လကၡဏာမ်ား
Stroke လို ့ေခၚတဲ ့ ေလျဖတ္ျခင္းဟာ ဦးေႏွာက္အတြင္းပိုင္း ေသြးေၾကာ တစ္ခုခုေပါက္လို ့၊ ဒါမွမဟုတ္ ပိတ္သြားလို ့ ဦးေႏွာက္တစ္ေနရာမွာ ေသြးမရေတာ့ဘဲ အလုပ္မလုပ္နိုင္တဲ ့ အတြက္ ခႏၵာကိုယ္ ထိခိုက္သြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။
တစ္ေယာက္နဲ ့တစ္ေယာက္ မတူတဲ ့အတြက္ ေလျဖတ္ျခင္းရဲ ့လကၡဏာေတြက တစ္ခါတစ္ေလမွာ ခြဲျခားရခက္ပါတယ္။
ကံဆိုးခ်င္လို ့ေဘးလူေတြက မသိ နားမလည္ရင္ေတာ့- အေၿခအေနေတြ ဆိုးလာနုိင္တာေပါ့။

ေလၿဖတ္ၿခင္းခံေနရတယ္ ဆိုတာ ဘယ္လို သိနုိင္ပါသလဲ။

အရင္ဆံုး လူနာကို
(S=Smile) လူနာကိုျပံဳးခိုင္းပါ။ (ပံုမွန္ျပံဳးသလိုျဖစ္ရဲ ့လား၊ရြဲ ့ေနေစာင္းေနလားၾကည့္ပါ)
(T=Talk) စကားေျပာခိုင္းပါ။ လူနာကို လွ်ာထုတ္ခိုင္းပါ။ (လွ်ာဟာ လိမ္ေခါက္ပံုပ်က္ျပီး တစ္ဖက္ဖက္ကို ေစာင္းေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေလျဖတ္တာ ေသခ်ာပါတယ္။)
(R=Raise both arms) လက္ႏွစ္ဖက္ေျမွာက္ခိုင္းပါ။
ဒီလုိ STR ဒါေတြအကုန္ ေခ်ာေခ်ာေမြ ့ေမြ ့လုပ္နိုင္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ – ေလၿဖတ္ၿခင္းမခံရဘူးေပါ့။
တစ္ခုခုကို မလုပ္နိုင္ခဲ ့ဘူးဆိုရင္ေတာ့ (E=Emergency) အေရးေပၚျဖစ္လို ့ ေဆးရံုတင္မွရပါမယ္

မွတ္ခ်က္- emailမွရထားေသာ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကို မွ်ေ၀ထားတာပါ။ အမွန္အမွား သိတတ္နားလည္တဲ့သူက ေထာက္ၿပေပးပါ။ ေလၿဖတ္ခ်င္း ဟုတ္မဟုတ္ စစ္ေဆးရမယ့္ အခ်က္က ရိုးစင္းသလို  အႏ ၱရယ္မရွိတာေၾကာင့္ မွ်ေ၀ေပးလိုက္ပါတယ္။

အခ်ိန္ႏွင့္ အလုပ္လုပ္ပါ

သုေတသနျပဳခ်က္အရ ညဆိုင္းအလုပ္လုပ္သူမ်ားသည္ က်န္းမာေရးအေျခအေန ကေမာက္ကမျဖစ္တတ္သည္။
အမ်ိဳးသမီးမ်ားဆိုလွ်င္ရာသီမမွန္ျခင္း၊အရိုးပြေရာဂါျဖစ္ျခင္း၊ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ျခင္း၊ ကိုယ္၀န္မရရွိႏိုင္ျခင္း စသည့္ ေရာဂါမ်ားပိုမိုျဖစ္တတ္သည္။

ညသန္းေခါင္ ည ၁၂-နာရီ ၁၀-မိနစ္အထိ မအိပ္ေသးသူမ်ားတြင္ ခႏၶာကိုယ္၏ ဇီ၀ျဖစ္ပ်က္ေျပာင္းလဲျဖစ္စဥ္မ်ားသည္ ကိုယ္တြင္းအရည္ေလာင္ကၽြမ္းမႈကိုသာ အားကိုးရသည္။ ကိုယ္တြင္းအရည္ေလင္ကၽြမ္းမႈသည္ အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ေပၚမႈမ်ားတတ္သည္။ ခႏၶကုိယ္၏ ‘သက္ေစာင့္ရည္’ မ်ားကို အက္ဆစ္ဓါတ္ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ခဏခဏ အိပ္ေရးပ်က္ခံသူမ်ားသည္ ေဆးလိပ္ေသာက္၊ အရက္ေသာက္သူမ်ားျဖစ္ႏိုင္သည့္ေရာဂါမ်ိဳးမ်ား ငါးဆပိုျဖစ္ႏိုင္သည္
Continue reading အခ်ိန္ႏွင့္ အလုပ္လုပ္ပါ